BATU TULIS BOGOR

BATU TULIS BOGOR

        Boh ceuk babad boh ceuk sajarah, lahirna batu tulis nu aya deukeut batu tulis (bogor) teh patalina jeung karajaan Pajajaran.

          Tulisan nu aya dina eta batu tulis teh kacida hesena napsirkeunana. Ari sababna aksarana aksara Sunda baheula anu ayeuna geus teu dipake.

          Nurutkeun para sarjana, tulisan tulisan anu bias dibaca teh aya eta:

1.    … Pun. Ini sasakala Prabu Ratu Purana Diwastu.

2.    Diya wingaran Prabu Guru Dewasasrana. Di wastu diya dingaran Sri . . .

3.    Baduga maharaja Haji di Pakwan Pajajaran Sri Sang Ratu De. . . jste.

Perhatikeun kieu:

… Ieu teh pangeling-enling ka Prabu.

Ratu Purnama. Mimiti jumeneng raja kakasihna jadi Prabu Guru Dewastarana. Ti dinya jumeneng deui Raja jujulukna Sri Baduga Maharaja, nyakrawati di Pakwan Pajajaran. Nya anjeunna nu ngadengekeun dayeuh Pakwan. Anjeunna teh putra Rahyang Dewaniskala nu sumare du Gunung tiga, … jste.

Dumasar kana harti eta tulisan, para sarjana nyokot kacindekan yen eta tulisan batu tulis teh minangka pangling-ngeling kana ngadegna Pakuan Pajajaran taun 1255. 

Nu ngababak dayeuh pakuan nya eta Ratu Purana. Ari sanggeus jumeneng raja di Pajajaran jujulukna Sri Baduga Maharaja. Eta tulisan teh oge nyaritakeun jasa-jasa anu ngadegkeun Pakuan Pajajaran, saperti naratas jalan pagunungan, ngadegkeun tempat masamoan, ngayakeun leuweung larangan jeung ngadamel Talaga Warna Mahawijaya. Pajajaran runtag taun 1579/1580 Masehi.

Ari  nurutkeun babad Bogor mah, batik tulis nu aya ayeuna the, asalna mah nya sabak kagungan Prabu Kean Santang. Eta sabak the pamasihan ti Raja Arab.

Basa Kean Santang nrajan pajajaran, keraton teh geus kosong. Teras bae Kean Santang nancebkeun tetekenna jeung nyimpen sabak deukeut korsi karajaan. Eta sabak the dipake nyatet kajadian-kajadian nu aya patalina jeung karajaan Pajajaran, nya jadi Batu Tulis ayeuna.

BABARAN KECAP

1.    Babad hartina :

a)    dongeng nu aya unsur sajarah.

b)    Sasama

c)     Nyacar jukut nepi ka dempes

Naon hartina babasan: Babad pancing?

2.    Tapsir                   = Katerangan

3.    Kakasihna           = jenenganana

4.    Nyakrawati         = marentah atawa ngereh nagara

5.    Ngababak            = nyieun lembur (daerah) nu anyar

6.    Naratas                = ngamimitian nyieun (muka)    

7.    Dayeuh                = ibu kota atawa kabupaten

Dayeuh Maneuh = lembur pamatuhan

Saba dayeuh       = mindeng nyaba ka kota

8. Leuweung larangan     = leuweung tutupan, leuweung nu teu menang di ganggu boh tatangkalanana boh sasatoanana.

9.    Ratu Purnama     = Ratu nu sampurna

10.  Pun                     = hampura

Bahan Tina :  KANDAGA BACAAN